Gel seal và gasket seal cho lọc HEPA trên FFU

Cơ cấu làm kín ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả FFU

Không khí đi qua FFU theo hai đường: xuyên qua vật liệu lọc hoặc đi vòng qua khe hở giữa khung lọc và thân thiết bị. Khi vị trí tiếp xúc thiếu kín, một phần không khí chưa được lọc có thể bypass qua mép khung dù vật liệu HEPA vẫn còn nguyên vẹn.

Vì vậy, hiệu quả của cụm FFU không chỉ nằm ở cấp lọc H13, H14 hay ULPA. Khung bộ lọc, bề mặt tiếp nhận, cơ cấu giữ và vật liệu làm kín cũng tham gia trực tiếp vào khả năng duy trì đường khí sạch.

Gel seal và gasket seal cho lọc HEPA trên FFU đều giải quyết khe tiếp xúc này, nhưng cách tạo kín hoàn toàn khác nhau.

Gel seal và gasket seal cho lọc HEPA trên FFU khác nhau ở đâu?

Với gel seal, khung bộ lọc có một rãnh chứa gel chạy liên tục quanh chu vi. Trên thân FFU bố trí cạnh dao, thường được gọi là knife edge. Khi lọc được đưa vào vị trí, cạnh dao đi sâu vào lớp gel và tạo thành đường kín.

Cơ chế này không dựa vào lực ép giữa hai bề mặt phẳng. Lớp gel bao quanh cạnh dao, hỗ trợ lấp đầy những sai lệch nhỏ tại vị trí tiếp xúc.

Trong khi đó, gasket seal sử dụng gioăng đàn hồi gắn trên khung lọc. Gioăng được ép sát vào bề mặt phẳng của housing bằng kẹp, khóa hoặc cơ cấu siết. Độ kín hình thành nhờ lực nén phân bố quanh chu vi bộ lọc.

Có thể hiểu đơn giản: gel seal tạo kín bằng cạnh dao đi vào rãnh gel, còn gasket seal tạo kín bằng gioăng ép lên bề mặt tiếp xúc.

Gel seal thường gắn với cấu hình thay lọc từ phía phòng

Gel seal cho lọc HEPA xuất hiện khá phổ biến trong các FFU cho phép thay lọc từ phía phòng. Khi tháo tấm khuếch tán và cơ cấu giữ, bộ lọc được hạ xuống; cạnh dao rời khỏi rãnh gel mà không phải tiếp cận phía trên thiết bị.

Cấu hình này phù hợp với phòng sạch có khoang trần thấp, nhiều tuyến kỹ thuật hoặc khó tổ chức lối bảo trì phía trên. Thao tác được thực hiện theo từng mô-đun, thuận lợi cho hệ thống có số lượng FFU lớn.

Hiệu quả làm kín phụ thuộc vào tình trạng lớp gel và cạnh dao. Gel bám bụi, biến dạng, tách khỏi rãnh hoặc bị nhiễm hóa chất có thể làm thay đổi khả năng tiếp xúc. Cạnh dao cong, lệch hoặc dính vật lạ cũng ảnh hưởng đến đường kín sau khi lắp lại.

Một số loại gel có khả năng phục hồi quanh vết xuyên của cạnh dao. Đặc tính này phụ thuộc vào công thức vật liệu, điều kiện sử dụng và hướng dẫn của từng bộ lọc.

Gasket seal phụ thuộc vào độ phẳng và lực ép

Gasket seal cho lọc HEPA có cấu tạo quen thuộc hơn. Gioăng thường được bố trí liên tục quanh khung lọc và ép lên mặt tiếp xúc của FFU.

Độ kín chịu ảnh hưởng từ ba yếu tố chính: độ đàn hồi của gioăng, độ phẳng của khung và mức phân bố lực ép. Nếu cơ cấu giữ chỉ tạo lực mạnh tại một vài điểm, những khu vực còn lại có thể xuất hiện khe hở.

Gioăng sau thời gian dài sử dụng có thể chai, xẹp hoặc mất khả năng phục hồi. Các góc nối của gioăng cũng là vị trí dễ phát sinh sai lệch nếu quá trình gia công hoặc lắp đặt thiếu đồng đều.

Việc siết mạnh hơn chưa chắc xử lý được khe hở. Lực ép quá lớn còn có thể làm biến dạng khung lọc hoặc khiến gioăng mất đàn hồi sớm. Cơ cấu giữ ổn định quanh toàn bộ chu vi mới là yếu tố quyết định.

So sánh hai kiểu làm kín

Bảng trên cho thấy sự khác biệt nằm ở toàn bộ cấu hình lắp lọc, thay vì chỉ ở vật liệu gel hoặc gioăng.

Không thể chuyển đổi chỉ bằng cách thay bộ lọc

Một FFU dùng lọc HEPA gel seal có cạnh dao được thiết kế theo kích thước và vị trí rãnh gel. Lọc gasket seal lại đòi hỏi bề mặt ép phẳng cùng cơ cấu tạo lực nén.

Vì vậy, thay một bộ lọc gel bằng lọc gasket có cùng kích thước ngoài chưa bảo đảm khả năng lắp đặt và làm kín. Trường hợp chuyển đổi thường phải xem xét lại khung giữ, chiều cao lắp, bề mặt tiếp xúc và cơ cấu khóa.

Một số housing chuyên dụng có thể tiếp nhận cả hai kiểu lọc nhờ bộ khung chuyển đổi hoặc cấu hình riêng. Khả năng này phải được xác nhận từ hồ sơ thiết bị, thay vì suy ra từ kích thước lọc.

Lựa chọn theo điều kiện vận hành

Gel seal phù hợp với FFU thay lọc từ phía phòng, hệ trần hạn chế không gian và khu vực cần thao tác theo từng mô-đun. Cấu hình này cũng thuận lợi khi dự án bố trí cổng kiểm tra hoặc cơ cấu bảo trì từ phía dưới.

Gasket seal phù hợp với hệ có khung ép ổn định, không gian bảo trì thuận lợi và nguồn lọc thay thế tiêu chuẩn. Phương án này thường dễ quan sát tình trạng gioăng trước khi đưa lọc vào vị trí.

Ngoài hướng bảo trì, quyết định còn chịu ảnh hưởng từ nhiệt độ, độ ẩm, hóa chất vệ sinh, tần suất tháo lắp và yêu cầu kiểm tra tính toàn vẹn. Gel seal và gasket seal đều có thể tạo độ kín phù hợp khi được sử dụng đúng với cấu tạo FFU.

Lựa chọn lọc HEPA cho FFU VCR

Khi thay lọc cho FFU đang vận hành, thông tin quan trọng gồm kích thước khung, độ dày, cấp lọc, trở lực, hướng khí và kiểu làm kín.

VCR hỗ trợ đối chiếu bộ lọc theo cấu hình thực tế của thiết bị. Với lọc HEPA gel seal, vị trí rãnh gel và kích thước khung phải phù hợp với cạnh dao trên FFU. Với lọc gasket, loại gioăng, vị trí bố trí và bề mặt ép được xem xét đồng thời.

Hình ảnh nhãn lọc, mặt cắt khung và vị trí lắp thường cung cấp nhiều dữ liệu hơn việc chỉ xác định cấp lọc H13 hoặc H14.

Kết luận

Gel seal và gasket seal cho lọc HEPA trên FFU đều có nhiệm vụ ngăn không khí đi vòng qua mép lọc. Gel seal sử dụng cơ chế cạnh dao – rãnh gel, còn gasket seal dựa trên lực nén của gioăng lên bề mặt khung.

Phương án phù hợp được xác định theo cấu tạo housing, hướng thay lọc, điều kiện bảo trì và khả năng duy trì độ kín trong suốt quá trình vận hành.

FAQs

Gel seal có kín hơn gasket seal không?

Hiệu quả phụ thuộc vào thiết kế housing, tình trạng vật liệu và thao tác lắp. Cả hai đều có thể tạo liên kết kín khi cấu hình được thiết kế đồng bộ.

FFU gasket seal có đổi sang lọc gel seal được không?

Việc chuyển đổi đòi hỏi thân FFU có cạnh dao hoặc bộ khung tương thích. Chỉ thay bộ lọc thường chưa đủ.

Gel seal có dùng lại sau khi tháo lọc không?

Khả năng sử dụng tiếp phụ thuộc vào tình trạng gel, số lần tháo lắp và giới hạn của nhà sản xuất. Gel bẩn, biến dạng hoặc tách khỏi rãnh cần được đánh giá trước khi lắp lại.