Hai đường rò quanh FFU có bản chất khác nhau

Không khí qua Fan Filter Unit theo đường thiết kế sẽ đi qua bộ lọc HEPA trước khi cấp xuống phòng. Nếu xuất hiện khe tại vùng tiếp xúc giữa khung lọc và housing, một phần khí có thể đi vòng qua media. Đây là bypass của cụm lọc.

Khe giữa thân FFU với T-Bar hoặc tấm trần lại thuộc kết cấu bao che. Đường này kết nối không gian phòng với khoang kỹ thuật phía trên trần, thay vì đi xuyên qua cụm HEPA.

Phân biệt hai vị trí này giúp tránh tình trạng phát hiện rò rồi quy toàn bộ nguyên nhân cho bộ lọc. Một bộ HEPA đạt yêu cầu vẫn có thể nằm trong một cụm lắp đặt chưa kín.

Bypass tại mép HEPA làm mất đường lọc thiết kế

Hiệu suất của HEPA chỉ có ý nghĩa với phần không khí thực sự đi qua media. Khi tồn tại khe quanh khung lọc, khí đi vòng qua vùng lọc và vào phía downstream theo một đường có trở lực thấp hơn.

Cơ chế làm kín phụ thuộc cấu tạo của từng FFU. Với gasket seal, gioăng được ép vào bề mặt housing để tạo đường kín quanh chu vi. Với gel seal, cạnh dao trên housing đi vào rãnh gel của filter. VCR xác định hai cấu hình này sử dụng cơ chế làm kín khác nhau và độ kín phụ thuộc vào sự tương thích giữa filter với housing.

Gioăng mất đàn hồi, lực ép phân bố không đều, gel biến dạng hoặc cạnh dao lệch vị trí đều tạo điều kiện hình thành bypass. Lúc này việc thay đổi tốc độ quạt không xử lý nguyên nhân nằm tại vùng tiếp xúc cơ khí.

Khe trần chưa đồng nghĩa với khí bẩn đi xuống phòng

Với khe giữa FFU và trần, hướng dòng khí được quyết định bởi chênh áp hai phía.

Nếu áp suất phòng cao hơn khoang trần, khí đi từ phòng lên phía trên. Khe lúc này trở thành một đường thất thoát ngoài đường hồi dự kiến. Nếu áp suất trong plenum cao hơn phòng, dòng khí đổi chiều và không khí phía trên trần có thể đi trực tiếp vào phòng mà không qua HEPA.

Vì vậy, nhìn thấy một khe hở chưa đủ để kết luận mức độ tác động đến độ sạch. Vị trí khe, hướng dòng khí và điều kiện áp suất thực tế cho biết đường rò đang vận hành theo chiều nào.

Đường rò thay đổi cách khí sạch được phân bố

FFU không hoạt động độc lập với phần còn lại của phòng. Lưu lượng cấp, vị trí cửa hồi, nguồn phát sinh hạt và cách bố trí thiết bị cùng quyết định đường đi của không khí trong vùng kiểm soát.

Khi khí sạch thoát lên plenum qua khe quanh FFU, một phần lưu lượng không còn đi theo đường cấp – quét – hồi dự kiến. Nếu khí từ khoang trần đi xuống, dòng không qua HEPA trộn với dòng khí sạch ngay gần khu vực cấp.

Hệ quả biểu hiện theo vị trí thay vì nhất thiết xuất hiện đồng đều trong toàn phòng. Một vùng dưới trần hoặc gần mép FFU có thể cho kết quả khác khu vực còn lại dù quạt và HEPA vẫn vận hành bình thường.

Đánh giá rò phải bắt đầu từ đúng vị trí

Khi nghi ngờ bypass, vùng filter seal được kiểm tra trước để xác định khí có đi vòng qua media hay không. Sau khi lắp hoặc thay HEPA, trạng thái tiếp xúc giữa filter và housing là phần trực tiếp quyết định độ kín của cụm.

Nếu điểm bất thường nằm ngoài khung lọc, việc kiểm tra chuyển sang giao diện giữa FFU, T-Bar và tấm trần. Hệ khung treo FFU của VCR được lắp và căn chỉnh T-Bar theo vị trí thiết bị trước khi hoàn thiện trần; sai lệch tại bước này có thể ảnh hưởng đến bề mặt tiếp xúc của module trần.

Cách tách hai khu vực kiểm tra này giúp tránh thay HEPA khi nguyên nhân nằm ở trần hoặc xử lý khe trần trong khi đường bypass thực tế nằm tại seal.

Giải pháp Fan Filter Unit tại VCR

Các dòng FFU VCR được thiết kế để lắp trên hệ lưới trần phòng sạch, với bộ lọc đặt phía dưới module quạt. VCR hiện cung cấp nhiều cấu hình FFU theo kích thước và vật liệu khác nhau để phối hợp với yêu cầu thiết kế của từng hệ trần.

Với vấn đề rò quanh FFU, trọng tâm không nằm ở việc chọn model có lưu lượng lớn hơn mà ở sự đồng bộ giữa thiết bị, filter, cơ cấu làm kín và khung trần. Khi thay lọc hoặc cải tạo hệ thống hiện hữu, kiểu seal và cấu tạo housing được đối chiếu trước khi lựa chọn filter mới; phần tiếp giáp với T-Bar được xem xét riêng theo kết cấu trần.

FAQs

Khe nhỏ quanh FFU có làm phòng mất cấp sạch ngay không?

Không thể kết luận từ kích thước khe. Tác động phụ thuộc hướng rò, chênh áp và vị trí của khe so với vùng kiểm soát.

HEPA còn nguyên nhưng vẫn có bypass được không?

Có. Đường bypass có thể nằm tại gasket, gel seal hoặc vùng tiếp xúc giữa khung lọc và housing trong khi media vẫn nguyên vẹn.

Tăng tốc FFU có xử lý được khe rò không?

Tăng tốc làm thay đổi lưu lượng và trạng thái áp suất nhưng không loại bỏ khe tại seal hoặc kết cấu trần.

Sau khi thay HEPA cần quan tâm gì tại vùng làm kín?

Trạng thái gioăng hoặc gel seal sau khi lắp lại quyết định đường khí có tiếp tục đi hoàn toàn qua media hay xuất hiện bypass quanh mép lọc.

Kết luận

Khe hở trần và bypass quanh FFU đều tạo đường khí ngoài thiết kế nhưng không cùng một cơ chế. Bypass tại filter làm khí đi vòng qua HEPA, trong khi khe trần tạo dòng rò giữa phòng và plenum theo chênh áp. Xác định đúng đường rò giúp xử lý vào seal, housing hoặc kết cấu trần thay vì điều chỉnh quạt hoặc thay filter khi chưa xác định nguyên nhân.